De onbetaalde webcultuur

'Internet' schrijf je niet met hoofdletter. En heb je het erover, dan zeg je 'internet' in plaats van 'het internet'. Wat ik hiermee wil zeggen? Dat het een welbekend fenomeentje geworden is. Zelfs Matthijs 'wat zijn videogames?' van Nieuwkerk, die toch behoorlijk wat moeite heeft om de zeitgeist te vatten, heeft er notie van.

De productiviteit bij webredacteurs ligt bijvoorbeeld relatief hoog, wanneer je het vergelijkt met traditionele (wat een beestachtige term!) media. Om bijvoorbeeld mee te komen in de online recensieoorlog, ben je eigenlijk al te laat als je na de release van een film nog met een stukje aan komt zetten. Auteurs worden bovendien opgezadeld met een quotum. Het komt veel voor dat zij een tiental nieuwsartikelen per week moeten publiceren en/of twee of drie grotere artikelen (grofweg 700-2000 woorden) per maand. Hoe kun je dit verenigen met massale onbetaaldheid?

Dit gaat al helemaal op als je je bedenkt dat media als 8weekly.nl inmiddels van een dusdanige grootte zijn dat de zogenoemde entertainmentindustrie, maar ook bezoekers hen erkennen. Hoe? De meest simpele voorbeelden zijn recensiemateriaal en terugkerende bezoekers die hun aankoop baseren op hun recensies. Doordat zij zich presenteren met een zekere expertise en ze hiërarchisch gestructureerd, vervullen ze een autoritaire functie. Krijgen auteurs echter geen vergoeding of salaris, wat is hun expertise dan waard? Onder ‘waardevol’ schaar ik dan met name de vraag wat hen scheidt van hobbyisten en bloggers. Een contractuele verbintenis of op z’n minst een vergoeding kan bijdragen aan een journalistieke attitude – wat dit ook moge zijn. Je wordt op z’n minst niet enkel betaald in de vorm van recensiemateriaal.

Nederlandstalige sites die fulltimers en betaalde freelancers in dienst hebben zijn er uiteraard, maar zelfs daar is het nog maar de vraag of elke vaste medewerker iets eraan overhoudt.

Toegegeven, als er geen geld is, dan valt er ook niets te verdienen. Bovendien is het zeker niet zo dat ik ervoor pleit dat elke webredacteur per se centen moet krijgen voor een lapje tekst. Desondanks roep ik op tot een dialoog. Hoe kunnen online media anders uitgroeien tot plekken waar auteurs daadwerkelijk hun brood kunnen verdienen? Door te wachten op ‘betere tijden’, waarin kranten en tijdschriften ‘uitgestorven zijn’? Ik ben er in ieder geval van overtuigd dat een actieve houding op z’n minst bewust maakt. Dat op zich zou al een verdienste zijn. Misschien kabbelt het online industrietje dan nog op een vergelijkbare wijze voort, maar het zou in ieder geval een stap in de juiste richting zijn.

[Dit artikel is eveneens verschenen op Convictie]