Victoria II

Strategiespellen focussen zich normaal gesproken op het opbouwen van een natie en het voeren van oorlog. Dit spreekt het meeste aan en zorgt ervoor dat de instapdrempel enigszins laag ligt. Politieke verhoudingen en de dynamiek van de economie spelen wel een rol, maar meestal op een dusdanig oppervlakkige manier dat ze de totaalervaring niet echt beïnvloeden. Kort gezegd: strategische politiek en economie.

Ontwikkelaar Paradox Interactive gooit het met Victoria II over een geheel andere boeg. Niet het spektakel, maar politiek en economie vormen het fundament. Lekker niche, dus. In plaats van aanvalsstrategieën opzetten, ben je met name bezig met het uitvogelen wie een geschikte bondgenoot is en welk belastingstarief het meeste oplevert, zonder daarbij gelijk de gehele middenklasse tegen je in het harnas te jagen. Het zwaartepunt van Victoria II ligt dus op een wat ongebruikelijke plek.

Althans, vanuit mijn perspectief. Ik heb me nooit verdiept in deze tak van de strategiespellen en was me er eigenlijk niet van bewust dat Victoria II zo uitgebreid en diepgaand zou zijn. Ik ging er dus vanuit dat je met name met grootschalige veld- en zeeslagen bezig zou zijn en zo hier en daar wat aandacht aan je politiekvoering, economie en bevolking zou besteden.

Dat Victoria II voor het grootste deel een tekstueel spel is en je met de meest uiteenlopende aspecten van landsbeleid confronteert, stond me in eerste instantie zelfs een beetje tegen. Tot voor kort vond ik het alleen in Football Manager leuk om me in die mate in een strategiespel te verdiepen. Titels als Tropico en SimCity spreken me erg aan, maar daar kun je nog de ‘vervelende’ taken verwaarlozen of aan anderen overlaten.

Toch besloot ik even door te zetten en een poging te wagen om het Nederland uit de negentiende eeuw weer wat glorie te geven. En hoewel ik nog lang niet alle nuances heb ontdekt, heeft Victoria II me eigenlijk in positieve zin verrast. Het is namelijk zo gek nog niet om de macht van een natie te grijpen en daarna op zo’n beetje alle fronten met andere landen te concurreren.

Met name de dynamiek spreekt mij enorm aan. Je hebt een vast beginpunt (rond 1830) en van daaruit hangt alles af van het gedrag van de wereldnaties. Zet Engeland groots in op een landleger en sluit het een verband met Frankrijk, dan heeft dat uiteraard gevolgen voor de politiekvoering van geheel west-Europa. Maar ook de wereldeconomie zal hierdoor veranderen. Misschien moet een natie als Oostenrijk haar gewassen dan wel ergens anders vandaan halen en besluit zelfs Nederland te investeren in een leger. En zou Nederland op dat moment wat krap bij kas zitten, dan eisen de machthebbers gewoon wat meer belasting van de rijkere landlieden of wordt overgegaan op een
liberalere politiek.

Deze dynamiek houdt Victoria II fris. Je bent niet enkel met je eigen landje bezig. Steeds is het nog maar de vraag of je doordachte keuzes wel goed uitpakken. Je weet immers niet hoe je buurlanden erop reageren en of er niet onverhoopt een continentale oorlog uitbreekt. Doordat je met zoveel dingen rekening moet houden, is Victoria II een stuk ‘actievoller’ dan je in eerste instantie zou denken. Misschien niet in de zin van spectaculaire gevechten, maar wel doordat je steeds met dynamische processen te maken hebt en deze processen van zoveel factoren afhankelijk zijn.

Misschien ben ik niet de aangewezen persoon om het over dit type spellen te hebben. Ik heb immers totaal geen referentiemateriaal en ben absoluut niet in staat aan te geven in hoeverre Victoria II beter is dan het eerste deel. Waarschijnlijk heb ik ook op een totaal verkeerde manier geprobeerd van Nederland een wereldmacht te maken, door eigenlijk alleen maar te investeren in kolonies en de regionale economie. Maar dat ik zo geniet van een spel uit een subgenre waar ik eigenlijk niets mee heb, is best bijzonder en het delen waard. Toch?

[Dit artikel is eveneens verschenen op Convictie]